جمعه، آبان ۰۶، ۱۳۹۰

ساختار طبیعی هزاره جات - حسین نایل ، حسین شفائی


سخن ناشر:

کتابی که پیش روی شما است، دومین اثر از مجموعه آثار مرحوم استاد نایل است. همانطور که در مقدمه کتاب قبلی اشاره کردیم، مجموعه آثار مرحوم نایل از طرف خانواده شان در اختیار مرکز قرار گرفته تا به ترتیب منتشر شده، در اختیار علاقه مندان قرار گیرد.
گرچه تمامی آثار مرحوم نایل ، سرمایه های گرانسنگ مردم ما به حساب می آیند، که باید به آنها به دیده قدر نگریست، چرا که کار ایشان به نسبت به کار دیگر همقطاران و یا کسانی که در این راستا قلم زده اند از ویژگی های خاصی برخوردار است که ما در جایش به آن اشاره کرده ایم، ولی کتاب حاضر نظر به محتوای خود – معلومات عمومی درباره موقعیت جغرافیایی، جاده ها، کوتل ها، سرچشمه رودخانه ها، مناظر طبیعی و دیدنی هزاره جات- اگر نگوییم در این زمینه کتابی بینظیر، که کم نظیر است. به لحاظ اینکه در هیچ کتابی تا این حد درباره مسائل طبیعی و جغرافیایی هزاره جات به طور منسجم بحث نشده و بیشتر کتبی که در طول سالیان انقلاب به بازار عرضه شده، در برگیرنده مسائل تاریخی و سیاسی بودند.
اما مرحوم نایل با حوصله مندی تمام، به دور از غوغاسالاری دوران جنگ و جهاد، با استفاده از منابع و آرشیو دولتی، خصوصی و شخصلی( داخلی و خارجی) به نگارش مسائل مربوط به جغرافیای طبیعی هزارستان پرداخته، بدون اینکه تحت تاثیر احساسات قرار گیرد، همچون مرحوم کاتب عقده ها را فروخورده، ستم ها، نامردمی ها و مظلومیت ها را به رشته تحریر در آورده است. ایشان با خونسردی کامل، تمامی گزارشات و تبلیغات دروغین حکومت های وقت را درباره آباد سازی سرک های این ساحه کشور، نقل کرده و با توضیحات مختصر، تمامی یاوه سرایی ها را خنثی ساخته است.
مرحوم نایل با استناد به آمارها و منابع خود حکومت های گذشته درباره پروژه های سرک سازی و آبیاری و سد انهار، ادعای توجیه گران دیروزی و امروزی را که مدعی اند در افغانستان تبعیض منطقه ای نبوده! فقط تبعیض طبقاتی بوده، نقش برآب می سازد زیرا او از پروژه هایی نام می برد که همزمان با پروژه های هزاره جات مورد سروی قرار گرفته، ولی آنها به زودترین فرصت به ثمر رسیده اند، درحالی که در هزاره جات هرگز کار آنها شروع نشد.
نویسنده در این اثر خود همچون داستان نویس ماهر و چیره دست، دست خواننده را گرفته، اورا به اعماق دره های پرصلابت هزاره جات برده، آنگاه با احتیاط و وسواس زیاد او را به کوتل اونی، ملایعقوب، شیبر، شکاری و حاجیگک کشانیده، بعد بالای قله کوه های هزاره می برد تا با مناظر زیبا و دیدنی این ساحه خشن و کوهستانی کشور آشنا می سازد. آنگاه برای رفع خستگی و دور ساختن خوف و ترس، خواننده را به جهیل بند امیر برده ، محو تماشای طبیعت می سازد تا در مناظر زیبا و خارق العاده طبیعت و شاهکار خلقت لحظه ای تمامی مرارت ها و بیدادگری ها را به فراموشی سپرده، فقط به آب های زمردین بند امیر خیره شود و گفته داکتر «لیشکا» محیط شناس اسلواکی را که برای اولین بار با هیئت همراه و غواصان عمق دریاچه بند امیر را مشخص نمود به یاد آورد که می گفت:
ما تاجایی که آب های دریاچه ها و جهیل های گوناگون جهان را مطالعه کرده ایم، اب هیچ جهیل دیگر به پاکی و زلالی بند امیر نمی رسد و این امر از نگاه دانش محیط زیست بشری بسیار جالب است...

ما هم امیدواریم، روزی فرا رسد که صلح و امنیت در وطن حاکم شود و تمامی علاقمندان و سیاحان جهان بتوانند این پدیده نادر طبیعی جهان را از نزدیک مشاهده کنند.
در پایان ضمن تقدیر و تشکر از تمامی فرهیختگان و فرهنگ دوستان که ما را در راه جمع آوری و نشر این گونه آثار تشویق و ترغیب نموده و دشواری کارها را برایمان آسان و مارا یاری و همکاری نمودند تشکر می کنیم و امیدواریم با همکاری شما فرهنگ دوستان عزیز، گام های بعدی را – درین مسیر دشوار و درین فضای ناامیدی- با اطمینان و استوار برداریم و آثاری ازین دست را که کمتر در اختیار علاقمندان قرار دارد به چاپ و نشر بسپاریم. انشاءالله

مرکز فرهنگی نویسندگان افغانستان
تابستان 1380 قم
دانلود متن کامل کتاب الکترونیک