سه‌شنبه، آذر ۰۷، ۱۳۹۱

جنگ هنر و ادب امروز


باشگاه ادبیات منتشر کرد

از مجموعۀ آرشیو مجازی نشریات گهگاهی

جنگ هنر و ادب امروز
زیر نظر حسین رازی
دفتر اول زمستان 1334
دفتر دوم بهار 1335

تخستین جنگ و پیشروترین نشریه دهه سی "جنگ هنر و ادب امروز" است. در این نشریه معرفی هنر و ادب پیشرو جهان به شکلی گسترده آغاز می¬شود اما به سبب عمر کوتاه نشریه ادامه نمی¬یابد. برخی از نامداران شعر و ترجمه امروز با این جنگ همکاری می¬کنند و بعدها پله¬های تعالی را پشت سر می¬نهند.
در نحستین شماره "جنگ" یادداشت کوتاهی به چاپ رسیده است که سطرهایی از آن را این¬جا نقل می¬کنیم :
" ... نشر مجموعه ما، از اصل به خاطر به وجود آوردن ارتباطی وسیع و همه جانبه، میان جملگی آنهایی است که دلباخته هنری اصیل و برگزیده¬اند. اگر چند نفری که گرد هم بوده¬ایم، در این دفتر نوشته¬هایی از آن خویش را جمع کرده¬ایم، دلیل بر آن نخواهد بود که در آتیه نیز به همین روال باشد. جنگ ما، مجموعه نوشته¬ها و شعرها و اثرهای همه هنرمندان و هنر دوستان دیار ماست ...
در جملگی این تکاپوها، نوجویی و نو آوری هدف ماست. جنگ ما، جنگ سخن نو است، و اشارۀ ما در همین است."
از جمله مطالب شماره نخست "جنگ هنر و ادب امروز" مطلبی است تحت عنوان "شعر اروپایی" نوشته "حجار". در مقدمه مقاله آمده است :" مراد ما از اضافه "شعر اروپایی" در این گفتگو، بیان مجملی از کم و کیف سخن امروز در برو بوم¬هایی است که کاروان¬سالار هنر و شعر معاصرند.
نحوه گفتار در این مقالات، بیش از آن¬که به نقد متوجه باشد، معطوف به معرفی است. قصد نخستین در شروحی که جداگانه نوشته می¬شود، برآورده خواهد گشت.
مبدأ زمانی که برای که برای گفتگو در شعر اروپایی گزیده شده، از اوایل جنگ جهانی دوم، از سال¬های سی و نه این قرن به این سوی است و از این قرار دوره منظور در آن، به مراتب معنایی محدودتر از مفهوم "معاصر" را داراست ... "
بحث درباره شعر اروپایی، در این مقاله، از انگلستان آغاز می¬شود و نویسنده، شاعرانی چون تی.س. الیوت، ادیت سیتول، ادوین موئیر، لارنس بینیون، و.اچ. اودن، لوئیس مک نیس،استفن اسپندر، دیلان توماس و ... را معرفی می¬کند و نمونه¬هایی از شعر برخی از آنان را ارائه می¬دهد. مقاله "شعر اروپایی" بسیار خوب نوشته شده و مبین اطلاعات نویسنده در این زمینه است.
"خشم و هیاهوی فالکنر" مقاله بعدی است به قلم حسن رازی، که خواندنی است. چاپ ترجمه شعر "سرزمین ویران" ت.س.الیوت (مترجمان ح.رازی، حمید عنایت و چنگیز مشیری) نخستین بار در این جنگ آغاز می¬شود که در شماره اول تنها فصل نخست آن همراه با تفسیری از این بخش تحت عنوان " حاشیه¬ای بر سرزمین ویران" از آذر فریار به چاپ می¬رسد؛ اما جنگ موفق نمی¬شود به وعده¬اش "که قسمت¬های دیگر در مجلدات آتیه به طبع خواهد رسید."، وفا کند.
داستان "یک گل سرخ برای امیلی" اثر ویلیام فالکنر ترجمه نجف، داستان "زن پشت در مفرغی" از احمد شاملو، شعرهایی از م.امید(شعر "زمستان" نخستین بار در این جنگ به چاپ می¬رسد.)، نیما یوشیج، ا. بامداد، پل الوار، ژاک شاردون، ژاک پره¬ور، نقد م. امید بر کتاب "زمین" مجموعه شعر ه.ا. سایه و ... از دیگر مطالب شماره اول "جنگ هنر و ادب امروز" است.
سطرهایی از نقد کتاب "زمین" را در این¬جا می¬آوریم:
" ... سایه می¬کوشد که بین "یوش" و "تبریز" کشور مستقلی بنا کند و به نظر من در آستانه توفیق است ولی اگر ما به سه چهار غزل پر حال و پر احساسی که در این کتاب است (زبان نگاه – سرشک نیاز – سایه¬ها – شرم و شوق) و غزل¬های دیگر سایه که در این کتاب نیست، توجه کنیم؛ می¬بینیم که هیئت حاکمه تقریباً تبریزی است و حتی شعری مثل "شاید" یکی از قطعات "دو مرغ بهشتی" را به روشنی فریاد می¬آورد ..."
دفتر دوم "جنگ هنر و ادب امروز" با شعر "گورستان دریایی" اثر پل والری ترجمه شرف و شرحی بر این شعر، آغاز می¬شود. در این دفتر "یادداشت¬هایی درباره رمان" از الیزابت – بوون ترجمه آذر فریار، "ضربه¬ای که به دروازه خورد" از فرانتس کافکا ترجمه شرف، شعر و افسانه ادوین مویر ترجمه ح. ر؛و هفت شعر از او، "شاخه¬های گل یخ برای دیوانه" داستانی از حسین رازی، "سوئیت شماره 2 از پرگونت" از چنگیز مشیری، "شعر اروپایی، از رمبو تا سورئالیسم" "سخنی کوتاه درباره هرمان ملویل" و ترجمه داستانی از این نویسنده تحت عنوان "ناکامی شادمانه" از حمید عنایت، "مردان پوک" از ت.س.الیوت ترجمه ح.ر، متن نمایشنامه "عروسی خون" از فدریکو گارسیا لورکا ترجمه احمد شاملو، شعرهایی از م. امید، ا.بامداد، شرف، نیما یوشیج، پل الوار، و طرح¬هایی از سیراک ملکونیان و ماتیس به چاپ رسیده است.
****
"جنگ هنر و ادب امروز" در دو دفتر و 284 صفحه به قطع رقعی و با امتیاز "سنگر خاور" منتشر شده است. این جنگ هنوز، پس از گذشت چند دهه، یکی از جنگ¬های پربار و خواندنی است.